MEGHALAYA : Ka North East Students’ Organisation (NESO) kaba ïa kynduh lang ïa ki seng samla pule na ki san tylli ki jylla ha ka Ri Lum Mihngi, ka la ai ïa ka memorandum sha u Governor ka jylla Meghalaya, ban pynpaw ka jingsngewkhia kaba jur halor ka jingbun jingkhlaiñ jong ki nongwan tuid be-aiñ ha ka thain.
Ha katei ka memorandum, ka NESO ka kdew ba kane ka jingwan tuid be-aiñ ka la sdang naduh ki snem hadien ka jingioh laitluid ka ri India, hynrei kat haduh mynta la kylla long ka jingma kaba pynshat jingma ïa ka jinglong kyrpang, ka jingjukut jinglongïinglongsem bad ka synshar ka khadar jong ki paid khadar jong ka Ri Lum Mihngi.
Ka NESO ka pynkynmaw ruh ïa ka jingjia ha Tripura, kaba la kylla long ka nuksa sngewbiej ba ki riewlum kiba dei trai shnong ki la kylla long kiba kham duna paid. Ka pynpaw ruh ba ka jylla Assam bad ki thaiñ Garo Hills ha Meghalaya ki la shah ktah jur ha kane ka jingmih kynsan kynsan ka jingkylla ha ka jingbunpaid.
Ka NESO ka ong ruh ba wat la ka la dawa bunsien, hynrei ka Sorkar Pdeng bad ki sorkar jylla kim pat lah ban shim ïa ki lad ki lynti ba skhem ban tehlakam ïa ka jingwan tuid. Ka pynpaw ruh ka jingpyrshah kaba jur ïa ka Citizenship (Amendment) Act, 2019, bad ïa ka Immigration and Foreigners (Exemption) Order, 2025, kiba ka kyntait ba kin kdew shuh shuh ïa ka jinglong kyrpang jong ki riewlum.
Ka memorandum ka dawa ba ka Sorkar India kan shimkhia hynñiew ngut kynthup:
Ban pyntreikam mardor ka jinglap bad jingphah phai ïa ki nongwan tuid be-aiñ.
Ban khang ïa u pud Indo-Bangladesh.
Ban pynkhlaiñ ïa ka jingpeit jingkhmih da ki bor pahara bad ki kor theknoloji thymmai.
Ban weng lut ïa ka jingshna kam ka CAA-2019 bad ka Exemption Order 2025 na baroh ki jylla ka Ri Lum Mihngi.
Ban pyntreikam pura ïa ka Assam Accord.
Ban ai Constitutional Safeguard sha ki riewlum Assam bad Tripura.
Ban thaw NRC na baroh ki jylla NE da ka base year kaba dei bad ka histori jong man ka jylla.
Ban ai Inner Line Permit (ILP) sha baroh ka thain Ri Lum Mihngi.
Ban pynneh pynsah ïa ka hok longtrai shnong, ka ktien, ka riti ka dustur bad ka khadar synshar jong ki riewlum.
Ka NESO ka ong ba ka jingkylla ha ka jingbunpaid ha kine ki snem ka dei ka dak kaba shat jingma ïa ka longrynieng jong ki paidbah trai ri trai muluk. Ka kyntu jur ïa u Governor ban shimkhia bad ban phah ïa kane ka mat sha ka Sorkar Pdeng da ka jingiaroh bad bishar bniah.
Ia kane ka memorandum la soi da Bah Samuel B. Jyrwa, Chairman NESO bad Bah Mutsikhoyo Yhobu, Secretary General, NESO.
